به گزارش ملایری‌ها؛دکتر نصرالله عرفانی در گفت وگو باایسنا،منطقه همدان،با بیان اینکه اساسا ترس یک واکنش هیجانی منفی است و به صورت طبیعی هر فرد در برابر چیزی که حیات او را تهدید می کند دچار ترس می شود، اظهار کرد: ترس به طور طبیعی لازمه حفظ امنیت و بقا است بنابراین باید بین ترس طبیعی و ترس مرضی که به آن فوبی گفته می شود تفاوت قائل شد.

وی بیان کرد: فوبی ترس از چیزهایی است که لزوما ترس آور نیستند یا ترس از محرکات ترس آوری است که واکنش های شدید و طولانی مدت به همراه دارد مانند کودکی که از عکس و یا اسباب بازی حیوانات می ترسد و یا دیدن سگی که پارس می کند موجب می شود کودک شدیدا واکنش نشان داده و برای مدتی نتوان او را آرام کرد.

عرفانی با بیان اینکه اگرچه تظاهرات هیجانی ترس و اضطراب مانند پریدن رنگ،افزایش ضربان قلب و تعریق بسیار شبیه هم هستند اما باید بین این دو مورد تفاوت قائل شد افزود:عامل اضطراب درونی و مبهم است ولی ترس عامل بیرونی دارد.

دانشیار روانشناسی تربیتی دانشگاه پیام نور مركز همدان ادامه داد: ترس کودکان واقعیتی تحولی دارد و با رشد آنها نوع ترس نیز تغییر می کند و واکنش های کودک به محرک های ترس متفاوت می شود به عنوان مثال کودک در 6 تا 8 ماهگی از افراد غریبه می ترسد و هنگامی که به سن دوسالگی می رسد چون می تواند از مادر جداشده و به محیط های ناآشنا سرک بکشد مواجه با محرک های تازه در محیط های ناآشنا می تواند موجب بروزترس در آنها شود.

وی با بیان اینکه کودکان در سنین 5 تا 7 سالگی از حضور در محیط های تاریک می ترسند چراکه در این سن و سال ذهن آنها درگیر پدیده مرگ شده وایجاد ترس می کند اضافه کرد: در سنین مدرسه نیز رفتارهایی که نشان دهنده ترس از مدرسه است در آنها به وجود می آید.

عرفانی با بیان اینکه ترس کودکان از 3 جنبه تحلیل می شود گفت:یکی از عوامل ترس کودکان جنبه روانکاوانه دارد که در جریان رشد به ویژه از سنین 3 تا 6 سالگی در پسران به دلیل شکل گیری عقده ادیپ و در دختران بخاطر عقده الکترا به وجود می آید همچنین شکل گیری سبک دلبستگی ناایمن کننده بین کودک و والدین به ویژه مادر از جمله عواملی است باعث ترس کودک به هنگام رویارویی با محرک های مخاطره آمیز می شود.

وی با اشاره به اینکه یادگیری عامل دیگری است که بیشتر باعث ترس کودکان شده و عمدتا از دو طریق شرطی سازی و یادگیری اجتماعی ایجاد می شود، عنوان کرد: در شرطی سازی وقتی کودک در موقعیت هایی با محرک آزار دهنده روبه رو شده و این موضوع چندین بار تکرار می شود کودک نسبت به آن شرطی شده و می ترسد مثلا در جشن تولد بادکنک ها یکی بعد از دیگری می ترکند و این امر باعث می شود او از بادکنک بترسد و حتی احتمال دارد ترس او تعمیم پیدا کرده و از هر چه صدای باد می دهد بترسد.

دانشیار روانشناسی تربیتی دانشگاه پیام نور مركز همدان گفت: برخی از ترس های کودکان به دلیل یادگیری اجتماعی است و آنها رفتار دیگران را الگو قرار می دهند و با مشاهده رفتار الگویی که ترسیده واکنش های هیجانی ترس را از خود بروز می دهند به عنوان مثال کودکی که می بیند مادرش با دیدن سوسک می ترسد و داد و فریاد راه می اندازد او نیز از رفتار مادر الگوگیری کرده و از سوسک بترسد.

عرفانی با بیان اینکه شیوه تفکر کودک و مسائل شناختی عامل دیگر ایجاد ترس در کودکان است عنوان کرد:چنانچه اطلاعات برگرفته از دنیای پیرامون به درستی تعریف نشده و همراه با تحریفات شناختی ادراک شود موجب شکل گیری افکار غیرعقلانی ناسازگار در ذهن کودک می شود و این قالب فکری غلط باعث ترس کودک می شود. 

وی با بیان اینکه ترس کودکان باید با توجه به علت آن درمان شود بیان کرد: ترس هایی که جنبه روانکاوانه دارند باید تجدید خاطره شده و مجددا سازمان یابند برای این منظور می توان درباره آنها با کودک صحبت کرد و برای کودکانی که رشد کلامی بالایی ندارند از بازی درمانی کمک گرفت.

دانشیار روانشناسی تربیتی دانشگاه پیام نور مركز همدان بیان کرد: ترس هایی که جنبه یادگیری دارند از طریق شرطی زدایی و الگویگیر مجدد درمان می شوند و در شرطی زدایی می توان رفتار ترس کودک به هنگام مواجه به محرک ترس آور را با فنون مختلفی از جمله حساسیت زدایی منظم خاموش کرد همچنین می توان با الگو قراردادن رفتارهای سالم به هنگام رویارویی با محرک موجبات خاموشی واکنش هیجانی ترس را فراهم کرد.

عرفانی با بیان اینکه ترس هایی که ریشه در افکار کودک دارد مستلزم شناخت درمانی است که با به چالش کشیدن افکار غیرعقلانی و اخلال شیوه پردازش فکر کودک واکنش های رفتاری ترس نیز از بین رود تاکید کرد:ترس های شدید و طولانی مدت کودکان حتما نیازمند مداخلات روانشناختی توسط افراد متخصص است که توصیه می شود افراد در این زمینه به مراکز  مشاوره و خدمات روانشناختی مراجعه کنند.